Neda Agha Soltan (23 januari 1982 – 20 juni 2009)

Toen in Iran de protesten tegen de ‘gestolen verkiezingen’ al een tijd gaande waren, verschenen in de media langzaam berichten over gevangenen, doden en martelingen. Één probleem: hoe konden al die berichten worden gecheckt op hun feitelijk gehalte?

Journalisten ter plaatse in Iran werden van de straat geplukt, zoals ook wij – de makers van dit blog – aan den lijve mochten ervaren. De constante geruchtenstroom was zeker een levendige nieuwsbron, maar wel één waar de onderwerpen van het nieuws zélf (grotendeels) de berichtenstroom beheersten. Hoe konden al die YouTube-filmpjes op authenticiteit worden beoordeeld?

Hoe het ook zij: in de mooie ex-filosofiestudente Neda Agha Soltan, die op 20 juni 2009 werd neergeschoten, vond de inderhaast als ‘groene revolte’ gedubde opstand haar gezicht. Berichten kunnen liegen, maar tegen een bloedende schone als Neda was niemand bestand.

De verontwaardiging sloeg – door het snel circulende filmpje van Neda – over van de blogosfeer naar de gewone wereld en steeds meer politici begonnen zich uit te spreken tegen een regime dat haar moedigste en meest talentrijke burgers niet beschermt, maar in koede  bloede afschiet.

Een jaar na dato zijn er nog vragen te over. Gebaseerd op een volstrekt niet representatieve steekproef in onze omgeving peilden we een paar van de vragen die – nog altijd – leven, een jaar na dato. In dit blog beantwoorden we kort een paar van de meest prangende kwesties:

1) Hoe ging het met de familie van Neda Agha Soltan, het meisje wiens laatste seconden bij iedere nieuwsconsument op het  netvlies gebrand staat?

Daarover bracht HBO twee weken terug de hieronder geplaatste documentaire, die nagenoeg alle vragen beantwoord. We noemden hem al eens. Het zijn de eerste beelden van de familie van deze studente en zéér kijkenswaardig voor wie een indruk wil krijgen van de menselijke kant van de politieke onrust die zich sinds een jaar van het volk meester gemaakt heeft.

2) Nog even over de  vraag waar het allemaal om begon: Hoe weten we nu zeker dat Ahmadinejad de verkiezingen gestolen heeft? Het kán toch dat de bevolking een autoritair leider op de been houdt?

  • Chatham House kwam deze week op de website theworldtoday.org met de volgende bijdrage van Ali Ansari, zeker niet de minste Irandeskundige, die grondig maar puntig 7 mythes over de Presidentsverkiezingen ontkracht en ontmaskert.
  • Behalve uit officiële regeringskringen is er in het Westen maar weinig bijval gekomen voor de these dat Ahmadinejad wel degelijk de verkiezingen zou hebben gewonnen. Slechts in de meer socialistische cirkels van het web circuleren argumenten als deze. Wat is het argument? Het electoraat van Iran valt te vergelijken met landen als Venezuela en Bolivia. Een grote arme  bevolking, die onder controle van een klasse van superrijken staat. Ahmadinejad is behalve een religieus geinspireerd leider nog altijd de kampioen van de armen, die het namens het volk opneemt tegen het establishment, met mannen als Moussavi en Kharroubi.

3. De Iraanse Revolte ging al gauw de Twitter-revolutie heten. Is die term nu wel of niet terecht?

  • Een beetje een semantische discussie, denkt u wellicht. Maar voor Iraniërs – wereldwijd – speelt er meer. Hun tegenstanders claimen namelijk dat hun protestbeweging weinig meer dan wat oproer op internet was. Hun medestanders bevestigen dit – ongewild – door in ieder westers medium de loftrompet te steken over dit nieuwe mediafenomeen. Matthew Weaver van The Guardian gooide dan ook de knuppel in het hoenderhok, aan de vooravond van de afgelopen week aan herdenkingen. Het Twittergehalte in de revolutie werd overdreven, aldus deze journalist hier.
  • Hij kreeg bijval van Charles Krauthammer van de National Review.
  • “Twitter cannot stop a bullet,” mused Charles Krauthammer on the Green Revolution’s anniversary. “There was a lot of romantic outpouring here thinking that Facebook is going to stop the Revolutionary Guards. It doesn’t. Thuggery, a determined regime that is oppressive, that will shoot, almost always wins.” Social media tools like Facebook and Twitter, now our bread and butter, were more influential in mobilizing Diaspora Iranians and international observers in solidarity rather than coordinating street protests inside Iran.
  • Jared Keller kwam op basis van dezelfde feiten tot een andere conclusie. Lees zijn blog hier. Het lijkt er echter op dat hij meer kijkt naar wat de Revolutie voor Twitter gedaan heeft, dan andersom. De verzamelde Iranwatchers op EnduringAmerica.com maken gehakt van zijn analyse, en vragen hier met klem om het woord Twitterrevolte maar helemaal te bannen. Please Stop!

Genoeg over vorig jaar en genoeg uit de virtuele wereld, voor even. Iranwatchers noemden naast herdenkingsdag 12 juni ook 20 juni a.s. als de dag waarop Iraniërs hun ongenoegen opnieuw naar de straat zouden brengen.

Wat speelt er in Iran en wat staat er vandaag te gebeuren?

  • De afgelopen dagen kwamen ‘duizenden’ in de Noord-oostelijk gelegen stad Mashad bijeen om de dood van demonstrant  Mostafa Ghanian te herdenken. Een voorbode voor de Neda-herdenkingen? Vermoedelijk niet – de hoofdstad Teheran staat veel meer in de spotlights en ook de hoeveelheid leger, milities en politie die op de been zal zijn, is in de hoofdstad groter. We houden het in de gaten…
  • Verder gaat het in Iran – en de blogosfeer – over een onverwachts opgelaaide strijd tussen Ahmadinejad, die had aangekondigd dat de kledingcontroles  best ietsje minder konden, en de échte hardliners die nóg verder rechts van deze president opereren. Ahmadinejad vond het niet kunnen dat stellen zomaar gevraagd werd of ze getrouwd waren. Enkele topayatollahs (waaronder Jannati, tijdens het vrijdaggebd) namen het direct op voor de kledingpolitie en brachten de president weer in het gareel. Volgt u het nog?
  • Het debat over de richting van de groene beweging gaat intussen onverminderd door. We wezen eerder al op lezenswaardige stukken, maar zeker dit zevenluik bevat veel informatie voor wie de diepte in wil.
Advertenties